Met zijn voorstel wil de premier de communautaire tegenstellingen tussen Vlaanderen en Wallonië overbruggen en een basis aanreiken voor de onderhandelingen die volgende week van start gaan.

De premier stelt voor om te komen tot een nieuw federaal pact. Centraal daarbij zijn wat hij noemt “homogene bevoegdheidspakketten”. Volgens Verhofstadt zijn sommige bevoegdheden nu te veel versnipperd, wat leidt tot inefficiëntie. Zo stelt hij voor om heel wat bevoegdheden over te hevelen naar gewesten en gemeenschappen. Hij denkt dan onder meer aan het controle- en sanctiebeleid van de werklozen, regelingen inzake brugpensioen en tijdskrediet, het energiebeleid, sommige delen van het verkeersveiligheidbeleid, de huur- en pachtwetgeving en een aantal aspecten van het justitiebeleid.

Hij pleit ook voor een regionale vertegenwoordiging in de raden van bestuur van de NMBS en Infrabel. Bovendien wil hij meer samenwerking tussen de regionale vervoersmaatschappijen zoals De Lijn en de MIVB en de NMBS.

Convergentiecriteria

De premier pleit ook voor federale convergentiecriteria, waarbij de bevoegdheid federaal blijft, maar waarbij de gewesten wel bepaalde veranderingen kunnen aanbrengen, weliswaar binnen bepaalde marges. Zo zou Vlaanderen bijvoorbeeld, mits bepaalde beperkingen, extra kindergeld kunnen geven aan grote gezinnen.

In het kader van meer homogene bevoegdheidspakketten pleit Verhofstadt ook voor de herfederalisering van twee bevoegdheden. Hij noemt de problematiek van de geluidsnormen rond de luchthaven van Zaventem en ontwikkelingssamenwerking.

Daarnaast vraagt de premier ook een betere samenwerking tussen de verschillende deelstaten. Dat kan bijvoorbeeld op het vlak van begeleiding van werklozen, gezondheidszorg, de strijd tegen de opwarming van de aarde, openbaar vervoer, de internationale functie van Brussel en de internationale vertegenwoordiging van België.

Financieel plaatje herbekijken

Er moet een nieuw evenwicht komen in de financiering van de federale overheid en de gewesten en gemmenschappen, vindt Verhofstadt. Zo moet de financiering van gewestelijke bevoegdheden met federale middelen volgens hem worden afgebouwd.

De premier pleit in dat verband voor een financiële responsabilisering van de deelstaten voor hun beleidsbeslissingen. Dat zou bijvoorbeeld kunnen door de deelstaten een groter percentage te geven van het geld dat via de personenbelasting wordt geïnd. Ook wil de premier de deelstaten meer fiscale autonomie geven, zowel op het vlak van de personenbelasting als de vennootschapsbelasting.

Verhofstadt wijst er ook op dat de mogelijkheid moet worden bekeken of de financieel gezonde deelstaten kunnen worden betrokken bij het aflossen van de schulden van de federale staat.

Het probleem BHV

Om het probleem van de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde op te lossen pleit de premier voor de oprichting van drie kieskringen: Vlaams-Brabant, Waals-Brabant en Brussel-Hoofdstad.

De Franstaligen zouden in ruil twee compensaties krijgen. Zo zouden de Franstaligen in de zes faciliteitengemeenten rond de hoofdstad in de tweetalige kieskring Brussel-Hoofdstad kunnen gaan stemmen. Daarnaast zou er ook een federale kieskring komen.

Die federale kieskring moet trouwens ook de federale staat versterken, zegt Verhofstadt. Hij stelt daarom voor om bovenop de 150 Kamerleden die nu via de provinciale kieskringen worden aangeduiden een aantal Kamerleden (33 bijvoorbeeld) te laten verkiezen via een federale kieskring.

Hervorming van de Senaat

Verhofstadt wil ook het tweekamerstelsel in het parlement hervormen. Hij wil dat de senatoren door de gemeenschapsparlementen worden aangeduid en niet langer rechtstreeks worden verkozen. Zo kan de federale Senaat een echte vertegenwoordiging van de deelstaten vormen.

Klik hier voor de integrale nota.